Vlaanderen Fietsland zomerrapport 2021

Maasland en Kust magneet voor fietsers

Het slechte weer de voorbije zomervakantie heeft weinig invloed gehad op de favoriete vrijetijdsbesteding van de Vlaming: we fietsten er met zijn allen weer naarstig op los. Vlaanderen-fietsland.be analyseerde de meer dan 91.000 gedownloade fietsroutes op zijn online platform en app tijdens de zomervakantie van 2021. Samen goed voor bijna 4 miljoen kilometer aan fietsroutes, of 100 keer de wereld rond.

Er is maar 1 conclusie: Limburg heeft met zijn nieuwste fietsbeleving 'Fietsen door de Heide' in het Nationaal Park Hoge Kempen de titel van populairste fietsbestemming met verve binnengehaald. Ook de Kust was een ware fietshotspot.

Geschreven door Sven Nijs (oprichter vlaanderen-fietsland.be) op 10/09/2021

Achtergrondafbeelding © Kurt Vandeweerdt & Frank Resseler / Visit Limburg

Het aantal bezoekers op het online fietsplatform vlaanderen-fietsland.be tijdens de zomervakantie van 2021 daalde met bijna 20% t.o.v. de zomer van 2020. Dat het de natste zomer was sinds de metingen, is daar uiteraard de hoofdschuldige van. Toch zit het aantal bezoekers nog fors boven de aantallen die geregistreerd werden tijdens topzomers van voor het coronatijdperk. De Vlaanderen Fietsland app werd door meer dan 160.000 fietsers gebruikt. Met behulp van de online routeplanner op vlaanderen-fietsland.be werden meer dan 91.000 fietsroutes gedownload. Na een grondige analyse van deze fietsroutes kunnen we een aantal interessante conclusies trekken.

We hebben alle cijfers bestudeerd voor de periode van 1 juli 2021 t/m 31 augustus 2021. De gemiddelde lengte van een fietstocht was 43 kilometer en de gemiddelde leeftijd van de recreatieve fietser was 48 jaar. Hieronder geven we een overzicht van de populairste fietsgebieden in Vlaanderen en gaan we dieper in op enkele regionale fietsfenomenen.

Heatmap

Deze heatmap geeft een algemeen beeld van de populairste fietsgebieden in Vlaanderen. Hoe roder, hoe drukker bezocht door fietsers.

Heatmap fietstoerisme in Vlaanderen zomervakantie 2021
Heatmap fietstoerisme in Vlaanderen juli-augustus 2021 (© vlaanderen-fietsland.be/Google Maps)

De fietshotspots kunnen op basis van deze kaart makkelijk bepaald worden: de grotere steden en de daartussen liggende waterwegen vormen de drukst bereden fietsassen van Vlaanderen. Met helemaal bovenaan, als een soort van magneten voor fietsers, het Maasland en de Kust. Er is slechts 1 traject dat verantwoordelijk is voor de populariteit van het Maasland: het fietspad tussen fietsknooppunt 550 en 551 in Maasmechelen. Hier kan je 'Fietsen door de Heide', het meest recente fietsbelevingsproject van Toerisme Limburg. De Kust kleurt overal bloedrood met uitschieters in Nieuwpoort en Koksijde. De West-Vlaamse hoofdstad Brugge was de meest populaire fietsstad van Vlaanderen.

Populairste fietsknooppunt: knooppunt 550 in Maasmechelen ('Fietsen door de Heide')

Deze analyse zoomt in op de plaatsen waar de grootste concentratie van fietsers op 1 punt kon worden waargenomen. Fietsknooppunt 550 in Maasmechelen werd het vaakst opgenomen in een fietsroute. De reden moet niet ver gezocht worden: via knooppunt 550 fiets je naar knooppunt 551 langs het meest recente fietsbelevingsproject van Toerisme Limburg: 'Fietsen door de Heide'. Op de tweede plaats vinden we knooppunt 88 aan de brug over het Netekanaal in Lier, dat ook vorige zomer goed scoorde. Het brons gaat naar knooppunt 34 aan de brug over de Damse Vaart in het pittoreske Damme. Hier is de top-10 van populairste fietsknooppunten in Vlaanderen:

# Fietsknooppunt # in een route op kaart
1 knooppunt 550 (Maasmechelen - 'Fietsen door de Heide') 3.269 bekijk op kaart
2 knooppunt 88 (Lier - brug over Netekanaal) 2.859 bekijk op kaart
3 knooppunt 34 (Damme - brug over Damse Vaart) 2.575 bekijk op kaart
4 knooppunt 91 (Genk - 'Fietsen door het Water') 2.569 bekijk op kaart
5 knooppunt 51 (Rumst - Blauwe Fietsbrug) 2.566 bekijk op kaart
6 knooppunt 70 (Nieuwpoort - Ganzepoot) 2.510 bekijk op kaart
7 knooppunt 3 (Bornem - Scheldebrug) 2.498 bekijk op kaart
8 knooppunt 98 (Koksijde - kanaal Plassendale-Duinkerke, Wulpen) 2.210 bekijk op kaart
9 knooppunt 33 (Leuven - Diestsepoort) 2.062 bekijk op kaart
10 knooppunt 31 (Gent - Slachthuisbrug) 2.058 bekijk op kaart

Ter info: in de populariteitslijsten in deze tabel (en ook verder op deze webpagina) gebruiken we steeds het zogenaamde populariteitsratio: per gebied delen we het totaal aantal gedownloade kilometers aan fietsroutes door het totaal aantal kilometers aan fietsknooppuntennetwerken binnen dat gebied.

Heatmap fietstoerisme in Vlaanderen
Fiesknooppunt 550, de toegang tot 'Fietsen door de Heide' (Nationaal Park Hoge Kempen, Maasmechelen) is het populairste fietsknooppunt in Vlaanderen (© Sven Nijs/vlaanderen-fietsland.be)

Populairste fietsprovincie: Limburg

Op provinciaal niveau zien we dat het 'Limburg boven' was. Ook West-Vlaanderen scoort bijzonder sterk, vooraal aan de Kust en het aanliggende poldergebied. In onze analyse van de zomer van 2020 stond West-Vlaanderen nog laatste in dit lijstje. Het versoepelde horecabeleid heeft ons ongetwijfeld terug met zijn allen naar de terrasjes op de zeedijk doen fietsen.

# Provincie Populariteitsratio
1 Limburg 259
2 West-Vlaanderen 203
3 Oost-Vlaanderen 121
4 Antwerpen 108
5 Vlaams-Brabant 96
Fietsen in West-Vlaanderen
Fietsen langs de Damse Vaart, een populaire bezigheid (© Yannick Mertens/vlaanderen-fietsland.be)

Populairste fietsregio: Maasland

Vlaanderen wordt opgedeeld in toeristische regio’s. In het verleden was het Maasland steeds een middenmoter in de lijst van populaire fietsregio's in Vlaanderen. Dit jaar staat het oostelijk deel van Limburg afgetekend bovenaan. Dit komt niet door het bedevaartsoord dat ontstond aan de vindplaats van Jürgen Conings in dezelfde regio. De oorzaak ligt ook niet bij de kijklustigen die de voorbije zomer aan de Maas een kijkje gingen nemen naar het aangespoelde afval na de watersnood in de Ardennen. Neen: het massale aantal mensen dat ging 'Fietsen door de Heide' heeft het hele Maasland op de fietskaart gezet. Ook de Kust staat afgetekend tweede in dit lijstje. Het feeërieke Haspengouw staat op een mooie derde plaats.

Populairste fietsregio's in Vlaanderen 2021
Maasland, Kust en Haspengouw zijn de 3 populairste fietsregio's van Vlaanderen (© vlaanderen-fietsland.be)
# Regio Populariteitsratio
1 Maasland 525
2 Kust 388
3 Haspengouw 279
4 Brugse Ommeland 197
5 Westhoek 178
6 Leiestreek 166
7 Waasland 157
8 Scheldeland 153
9 Meetjesland 124
10 Hageland 104
11 Kempen 95
12 Limburgse Kempen 94
13 Groene Gordel 90
14 Voerstreek 61
15 Vlaamse Ardennen 60
Lier fietsen
Knooppunt 88 aan de brug over het Netekanaal in Lier is het tweede populairste fietsknooppunt in Vlaanderen. (© Sven Nijs/vlaanderen-fietsland.be)

Populairste fietsstad: Brugge

In de rangschikking van populairste fietsstad is Brugge erin geslaagd om Limburg met zijn hoofdstad Hasselt voor te blijven. De West-Vlaamse hoofdstad (en bij uitbreiding Brugse Ommeland) was een echte hotspot voor recreatieve fietsers. Er werd bijzonder veel gefietst tussen de Kust en het historische Brugge. Gent is een mooie derde in dit rijtje.

# Stad Populariteitsratio
1 Brugge 394
2 Hasselt 378
3 Gent 324
4 Leuven 277
5 Antwerpen 176
6 Mechelen 160
Fietsknooppunt 34 in Damme
Knooppunt 34 in Damme (Brugse Ommeland) is het populairste fietsknooppunt in West-Vlaanderen en het derde populairste fietsknooppunt in Vlaanderen. (© Yannick Mertens/vlaanderen-fietsland.be)

Conclusies

In vergelijking met de zomer van 2020 heeft er een duidelijke shift plaatsgevonden van het binnenland naar het uiterste oosten en westen van Vlaanderen. Fietsers zijn na de lange coronacrisis duidelijk weer bereid om het iets verder van huis te zoeken.

Toerisme Limburg haalt voor de derde keer op rij een grote slag thuis: na 'Fietsen door het Water' in Bokrijk en 'Fietsen door de Bomen' in Hechtel-Eksel lijkt het erop dat ook 'Fietsen door de Heide' in het Nationaal Park Hoge Kempen een voltreffer is. Dit soort van unieke fietsbelevingsprojecten wordt gesmaakt door fietsend Vlaanderen.

Verder is het overduidelijk dat fietsers zeer vaak de dijken langs Vlaamse rivieren en kanalen opzoeken. De Kust en zijn polders zijn de exponent van deze drang naar water. Alle grote Vlaamse steden zijn fietshotspots (met op kop Brugge), waarbij de verbindende waterwegen tussen deze steden de 'levensaders' van het fietstoerisme in Vlaanderen zijn.